آموزش تعمیرات برد (جلسه2)

به نام خدا
جلسه دوم :
مقاومت
بچه ها مقاومت هاي الکتریکی انواع مختلفی داره که روي بردهاي الکتریکی استفاده میشند . به طور کلی مقاومت ها ازنظر میزان اهم به دو دسته ثابت و تابع تقسیم میشند . مقاومت هاي ثابت مقاومت هایی هستند که مقدار اهمشون همیشه ثابته و مقاومت هاي تابع مقاومت هایی اند که مقدار اهمشون تحت عاملی تغییر میکنه .
مقاومت هاي ثابت خودشون از نظر جنس به چند دسته تقسیم میشند که مهمترین اونها :
– 1 مقاومت هاي کربنی .(چون نیازي نیست انواع کربنی رو نمیگم )
-2 مقاومت هاي لایه اي
– 3 مقاومت هاي سیمی ( سیم پیچی شده)
-4 مقاومت هاي قابل تنظیم که خود شامل : الف) پتانسیومتر و ب) رئوستا
نکته : مقاومت هاي آرایه اي هم هستند که تقسیمی از نظر فیزیکی نوع ثابت اند .
مقاومت هاي تابع یا وابسته
ntc -1 مقاومتحرارتی از نوع
PTC -2 مقاومتحرارتی از نوع
-3 مقاومت هاي تابع نور
-4 مقاومت هاي تابع ولتاژ
-5 مقاومت هاي تابع میدان مغناطیسی
سوال : میشه در مورد مقاومتها بیشتر توضیح بدید ؟
مقاومت : یک قطعه الکتریکی که وقتی جریان ازش عبور میکنه بین دوپایه اون اختلاف ولتاژ ایجاد میشه . معمولا تومدار ها براي حفاظت از قطعه دیگه و افت جریان و ولتاژ ازش استفاده میشه . بیشتر قطعات رویه یک برد رو مقاومتها تشکیل میدهند .
سوال:منظورم کار این مقاومتاست مثلا من.smd.از خودتون خیلی شنیدم.شکل ظاهری و کارشو توضیح بدین؟
چشم یکی یکی . چون بحث نمیخوام طولانی بشه امشب فقط مقاومت معمولی و اس ام دي رو توضیح میدم .که میشه دو دسته اول .
مقاومت ها روی برد های الکتریکی معمولا با حرف Rنمایش داده میشند.نماد شماتیک مقاومت معمولی و اس ام دی مثل همه و اینجوریه:
اما شکل واقعی مقاومت هاي معمولی
 
 
 
و شکل واقعی مقاومت هايSMD
 
 مقاومت هاي اس ام دي از نظر عملکرد فرقی با نوع معمولی نداره و تنها تفاوت اونها از نظر شکل و اندازه اونهاست .
سوال:کارکرد یکیه؟ونوع کاربردکجا استفاده میشه؟
 این نوع مقاومت هايsmdاخیرا داره زیاد میشه چون مهندس هاي طراح براي کم شدن حجم برد و کوچیک شدن برد و نهایتا وسیلشون از اینها استفاده میکنند . عملکرد اونها دقیقا یکیه و تنها تفاوت اونها با معمولی ها در شکلشونه .
 سوال : شکلsmd فقط همون مدل ها بود؟
شکل همشون اینجوریه . ولی ریزتر از اینها هم هستند . اندازه اهم مقاومت رو با عدد روشون مشخص میکنند .
سوال : اعداد روش مربوط به ولتاژشونه؟
خیر مربوط به مقدار اهمشونه که با یک فرمول خاص نوشته میشه روشون .
سوال : چرا رو بعضی بردها بیشترsmd یا مقاومت ریز ب کارمیره؟ بخاطر ظرافت و حجم کمیه که اشغال میکنن ؟
بله همونطور که گفتم . مثلا روي موبایل بیشترsmdیا بردهاي دستگاه سونی کید و دستگاه هاي پزشکی جدید تر .  فقط براي کم کردن حجم دستگاه و برد ازش استفاده میشه .
 سوال : بنظرتون کدوم نوع مقاومت از بقیه بهتره?
فرقی نداره از نظر من به دید طراح مدار ، اس ام دي خوبه و از دید تعمیر ، خوب معمولی راحت تره بچه ها .
نحوه خواندن اهم مقاومت
معمولاً مقدار اُهمی مقاومت بصورت کدهاي رنگی و یا اعداد بر روي بدنه آونا چاپ میشه که اکثرا در مقاومت هاي باوات بالاتر مثلاً 2 وات یا بیشتر ، مقدار اُهمی مقاومت بصورت عدد روش نوشته میشه .
مقدار عددي مقاومت هاي:SMD
در مقاومت هايSMDآوردنمعمولا مقدار مقاومت به صورت اعداد بر رمی انها درج شده است که براي محاسبه و بدست   آن به صورت زیر عمل میکنیم.
مثلا بر روي یم مقاومتSMD درج شده است 391 ابتدا دو رقم از سمت چپ را نوشته ( 39 ) و به تعداد رقم هاي عدد سوم یا رقم اول از راست جلوي دو رقم عدد صفر را مینویسیم ( 390 )را مینویسم. که میشود 390 اهم.
مثال بیشتر در عکس زیر :
سوال : اگه اشتبا نکنم مکان حروفا جاي ممیزو نشون میده ؟اهم یا کیلو اهم ؟
آره دیگه تویه اس ام دي
مقدار اهم مقاومت هاي رنگ بندي شده :
محاسبه مقدار اُهم مقاومت هاي رنگی بر اساس جدول رمز مقاومت هاست و بسیار ساده انجام میشه . روي بدنه مقاومت معمولاً 4 رنگ و یا 5 و 6 رنگ وجود داره . براي محاسبه از نوار رنگی نزدیک به کناره شروع می کنیم مثلابراي مقاومت هاي داراي 4 رنگ، اول شماره دو رنگ اول را نوشته و بعد به میزان عدد رنگ سوم در مقابل دو عددقبلی صفر قرار میدیم. حالا مقدار مقاومت بر حسب اُهم بدست آمد.
در زیر جدول محاسبه کد هاي رنگی در مقاومت ها وجود دارد :
مثلا:از سمت چپ شروع به خواندن می کنیم. رنگ قرمز معادل عدد 2 ، رنگ صورتی یا بنفش معادل عدد 7 ، رنگ قرمز معادل عدد 2 و رنگ طلایی معادل تولرانس 5% می باشد. پس مقدار مقاومت بدون در نظر گرفتن تولرانس ،مساوي 2700 اَهم یا 2.7 کیلو اَهم است و براي محاسبه خطا ، عدد 2700 را ضربدر 5 و تقسیم بر 100 می کنیم که. بدست می آید: 135
مثال هایی دیگه :
تست مقاومت هادر ابتدا باید یک مولتی متر یا اهم متر داشته باشید . که پیشنهادم اینه برین یه مولتی متر بخرین تا همیشه براي همه قطعات استفاده بشه .
این مولتی متر منه که خیلی کوچیکو بسیار کارآمد .این مولتی متر تقریبا مخصوص تست قطعات الکتریکی .
به طور کلی دو نوع تست مقاومت دارین
یک : روي برد
دو : خارج از برد
ابتدا مولتی متر رو روي سلکتور اهم Ω میزارین . شبیه به یک پیاله چپه 🙂 .
حالت یک . : روي برد
نکته یک : به هیچ وجه دستتون به قسمت هاي لخت سرهاي مولتی متر یا سر مقاومت در تماس نباشه ،چون تومیزان اهم تاثیر میزاره.
سوال : باید دستگاهonباشه تا مقاومت حقیقی رو نشون بده؟
خیر . تست قطعه مقاومت معمولی و اس ام دي به صورتی که باید برد و دستگاه خاموش باشه . ولی باید دستگاه مولتی متر روشن باشه
مقداري که از روي مولتی متر میخونید باید با مقدار روي مقاومت که از رنگش یا عددش میخونید برابر باشه یاخیلی متفاوت نباشه . حالا اگه مقدار روي مولتی متر با مقداري که از عدد و رنگش خوندیم خیلی متفاوت بود یا اصلاعددي نشون نداد و یاO.Lبود یعنی مقاومتتون خراب شده .
حالت یک : معمولا مقاومت هاي معمولی وقتی خراب میشن ، لایه هاي روشون میریزه یا کل مقاومت سیاه شده که باکوچکترین ضربه اي روکش و لایه هاي روش میریزه .
حالت دو : کل مقاومت میترکه .
نکته خیلی مهم دو : اگر سیاه شده بود بدون ضربه زدن سعی کنید از روي شباهت رنگهاي کدر شدش مقدار اهمشرو پیدا کنید و یکی جدید بگزارید .
با دستگاه هیتر یا لحیم . قلع پشت پایه ها رو باز کنید و مقاومت جدید رو جایگزاري کنید و دوباره لحیم کنید .
اگه سوالی نیست کلاس تمومه بچه ها .
سوال : این مقاومتها رو تو مدار میزارن تا جریان عبوري از المان بعدي رو کمتر کنه؟
بله . قبل هم وظیفه مقاومت رو گفتم .
سوال : پس اگه خراب شه المان بعدیشم میسوزه؟ یا جریان عبوري قطع میشه؟
مقاومت بسوزه مدار باز میشه و دیگه هیچ جریانی عبور نمیکنه .اما بسته به توانش هم داره که چقدردیر بسوزه .
سوال خیلی مهم : اگه مقاومت هاي اطراف شبیه به هم نبود چطور ؟
که البته روش درست اینه . باید مقاومت خراب رو خارج کنید و مدار رو با احتیاط روشن کنید و با فرمول مقاومت مقدار اهم مقاومت ترکیده رو از تویه مدار بدست بیارید .
 توان مقاومت :
اگر مقاومتی ترکیده بود و مقدار اهمش مشخص نبود بهتر و درستر اینکه از روش فرمولی بدست بیاري و یکمقاومت جدید به جاي اون لحیم کنی
نکته اي که موند . تست مقاومت خارج برده که باید مقاومت رو خارج برد تست کنی . اندازه مقاومت با مقدار رويمولتی متر دقیق یکسان باشه و نهایتا یکدرصد اختلاف باشه .
نکته : حواستون باشه مقدار اهم دست و یا قطعات داراي مقاومت الکتریکی تاثیر داره . پس مقاومت رو جایی بزاریدکه بدون دغدغه اندازه گیري کنید .
پایان جلسه امروز

5 Comments

Add a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *